Xu hướng thị trường online năm 2010 – Phần 1

Thời điểm kết thúc năm cũ bắt đầu năm mới, mọi người thường đưa ra những dự đoán cho các xu hướng trong ngành mà mình đang làm việc. Trong mảng Online này cũng vậy, khá nhiều tác giả đã đưa ra những bài viết, nhận định của mình cho năm 2010, tuy nhiên đa phần những bài viết này chỉ tập trung phân tích cho thị trường thế giới hoặc khu vực mà tác giả đó sinh sống. Những tổng hợp riêng cho thị trường Việt Nam vẫn chưa nhiều.

Năm vừa qua tôi may mắn được cộng tác với khá nhiều các hoạt động online – trong đó có cả trong nước và ngoài nước. Từ đó giúp cho tôi có những nhận định cũng như có cơ hội được so sánh các xu hướng thị trường dễ hơn, qua bài viết này tôi chia sẻ một số nhận định cũng như dự đoán của mình với mục đích đưa thêm một nguồn tham khảo về các xu hướng sắp tới của thị trường online Việt Nam.

Những nhận định này, tôi cố gắng phân tích một cách khách quan và cẩn trọng nhất trong khả năng của mình, tuy nhiên dẫu sao đó cũng là những nhận định đứng trên góc độ cá nhân và ít nhiều sẽ không tránh khỏi những điểm chủ quan. Mong nhận được sự đóng góp của mọi người.

Bài viết khô khan nên tôi dùng lối diễn đạt vui vẻ – sẽ có phần ít nghiêm túc đôi chút. Bên cạnh đó, trong bài tôi sẽ sử dụng một số từ bằng tiếng Anh – lý do vì đây là những từ chuyên ngành mà nếu cố gắng gượng ép để dịch ra tiếng Việt sẽ tối nghĩa và thậm chí sai nghĩa, tất nhiên tôi sẽ cố gắng hạn chế tối đa việc này.

decor

Phần 1 – Những nét chính của thị trường online 2009

Trước khi bắt đầu những dự đoán cho năm 2010, có lẽ ta nên nhìn lại đôi chút một số nét tiêu biểu của thị trường online ở Việt Nam năm vừa qua.

Twitter – một dự đoán sai lầm

Cuối năm 2008, tôi đã rất tin tưởng đưa ra dự đoán rằng năm 2009 sẽ là năm phát triển của Twitter hoặc một dịch vụ micro blogging [1] trong nước nào đó. Tuy nhiên qua thời gian đã chứng tỏ rằng nhận định đó là sai, Twitter đã không phát triển ở thị trường Việt Nam. Cá nhân tôi và những bạn bè của tôi thì sử dụng Twitter rất thường xuyên, tuy nhiên đó chỉ là một cộng đồng không thể gọi là lớn, đa số là những người đang làm việc trong những ngành liên quan đến online hoặc online marketing. Và cho đến nay thì tuy có phát triển nhưng không đáng kể và cộng đồng Twitter ở Việt Nam có thể gọi là dậm chân tại chỗ.

Bức tranh còn ảm đạm hơn với các dịch vụ khác, nếu như đầu năm 2009 nhiều công ty háo hức tung ra những dịch vụ micro blogging dành riêng cho người Việt, ví dụ như: lamgi.com, me.ola.vn, tiutit.com, ibox.fm… Thì chỉ một thời gian ngắn sau đó đa phần các dịch vụ này đều rút lui không kèn không trống.

Với Twitter, câu hỏi đặt ra vì sao Twitter rất thành công trên thị trường thế giới nhưng lại “èo uột” ở Việt Nam?

Ở điểm này ta cần quay lại phân tích về một thói quen tiêu biểu của người dùng online ở Việt Nam, đó là tính “cộng đồng” và “chung thủy” rất cao. Một dịch vụ đã có bạn của mình sử dụng thì mình sẽ sử dụng và một khi đã quen sử dụng một dịch vụ nào thì dù nó có “trời ơi” đôi chút thì vẫn chấp nhận cái “trời ơi” đó chứ không muốn thay đổi. Tiêu biểu cho thói quen này là sự thành công của Yahoo! 360°, dịch vụ này gần như được đại đa số các blogger ở VN sử dụng / và vì có đông người sử dụng nên những người khác dù biết nó có nhiều hạn chế vẫn phải tham gia sử dụng. Với những người đã sử dụng rồi thì dù biết nó dở hơi vẫn không muốn thay đổi, thậm chí cho đến khi Yahoo! VN thông báo sẽ đóng cửa thì có người vẫn tuyên bố sẽ bám trụ đến ngày cuối cùng!

Đây cũng là những tính cách tiêu biểu của người dùng online Việt Nam mà những ai làm online cần lưu ý khi xây dựng cộng đồng.

Quay trở lại với câu hỏi liệu Twitter không thành công có phải là do người Việt không hứng thú với mô hình micro blogging? Tôi cho là không, ngược lại người Việt thậm chí rất thích những chia sẻ ngắn dạng này, từ thời chưa có micro blogging, việc chia sẻ những cảm xúc “ngắn hạn” đã được rất nhiều người thực hiện thông qua status của Yahoo Messenger.

Lý do mà Twitter không thể phát triển chính là vì Facebook. Facebook đã làm rất tốt việc này và Facebook có ưu điểm vượt trội là nó có một cộng đồng rộng lớn hơn Twitter rất nhiều. Do đó Facebook thì ngày một lớn mạnh còn việc phát triển cộng đồng Twitter thì dậm chân tại chỗ thậm chí còn bị thu nhỏ do số lượng không nhỏ người sử dụng chuyển sang Facebook.

———

Sự ra đi của Yahoo! 360°

Đã có nhiều bài viết về Yahoo! 360°, cá nhân tôi cũng đã viết một vài bài về vấn đề này (tham khảo bài Y! 360 – Enough is enough), nên chắc cũng không cần phải nhắc lại nữa. Ở đây chúng ta nói thêm đôi chút về những tác động từ sau cái chết của Yahoo! 360°.

Ta có thể khái quát sự kiện Yahoo! 360° bị bức tử dẫn đến một số hệ quả/hậu quả sau:

– Yahoo! 360° đi để lại một khoảng trống cho mảng weblog, các blogger tứ tán chạy tìm nhà mới.

– Yahoo! 360° Plus quá nhiều hạn chế không đủ giữ chân người dùng, cộng thêm vào đó là một quá trình chuyển đổi “không gì có thể tệ hơn” của Yahoo! Việt Nam. Kết quả có thể nói 360° Plus đã thất bại trong việc “kế tục” sự thành công của 360°.

– Điều đó tạo một cơ hội cho các mạng xã hội trong nước mà tiêu biểu có thể kể đến là Zing vàYuMe, nhưng tiếc thay những mạng này cũng không thể tận dụng được cơ hội. Mặc cho những tuyên bố (đa phần là PR) từ những dịch vụ này, tôi vẫn cho rằng vẫn còn xa so với thời kỳ huy hoàng của Yahoo! 360°. Điều này không hẳn bởi vì những công ty này đã làm không tốt, mà lý do chính là thói quen của người dùng đã thay đổi, dịch vụ blog đã chiếm quá nhiều thời gian và cần một hình thức mới giúp kết nối nhanh hơn, chia sẻ nhanh hơn. Đó là mô hình Social Network – Mạng xã hội.

– Cũng chính vì nhu cầu này mà Facebook từ một dịch vụ không mấy tiếng tăm ở thị trường Việt Nam trong thời gian ngắn đã phát triển với tốc độ cực nhanh (tham khảo bài Vietnam Digital Landscape). Lý do là vì nó đáp ứng được nhu cầu mới từ những đòi hỏi đã nêu trên. Tuy nhiên câu chuyện về Social Network còn dài mà tôi sẽ phân tích nhiều hơn ở phần sau.

———

Online Marketing phát triển

Với mảng này thì đúng như dự đoán của tôi hồi đầu năm (tham khảo bài Trò chuyện về Online Martkeing): Năm 2009 là năm mà gần như tất cả các hãng đều cắt giảm ngân sách Marketing do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế. Những marketer bắt buộc phải tối ưu hóa số tiền mà mình có. Từ đó dẫn đến việc giảm chi phí cho marketing truyền thống và chuyển sang chi nhiều hơn cho Online Marketing. Năm 2009 đánh dấu nhiều campaign kết hợp online và thậm chí có một số campaign xuất phát hoàn toàn từ online. Đến thời điểm hiện tại thì gần như tất cả những campaign quảng cáo đều ít nhiều có yếu tố online.

———

Sự sụp đổ của những công ty dot-com Việt Nam

Tiêu đề cho phần này tôi dùng nhại theo sự kiện Sự sụp đổ của các công ty dot-com vào những năm 2000 trên thế giới – Thật ra thì những diễn biến ở Việt Nam chưa đủ quy mô và tính chất để gọi như vậy :-D

Tuy nhiên, đúng như dự đoán của tôi và một số bạn bè hồi đầu năm, năm 2009 là năm “thanh lọc cơ thể” (không lo bị nóng) đối với các dự án dot-com – những dự án có chất lượng thật sự sẽ trụ lại và những dự án chạy theo phong trào, những dự án sao chép ý tưởng sẽ “lên đường”.

Nếu như năm 2008 là năm vàng son của các dự án start-up [2] và cũng là năm mà các quỹ đầu tư hào phóng như những cô tiên xinh đẹp, dẫn đến các dự án online mọc lên như nấm sau mưa. Thì sang năm 2009, với những dạng đầu tư kiểu xây nhà từ nóc, thiếu chiến lược lâu dài, thiếu chuyên nghiệp trong quản lý… cùng với khủng hoảng kinh tế dẫn đến sự thắt chặt lại các hoạt động giải ngân của các quỹ đầu tư thì thị trường đã chứng kiến rất nhiều dự án start-up “đội nón ra đi” không cờ không trống. Ngay những công ty “cứng cựa” cũng lâm vào cảnh lao đao khi mà số tiền đầu tư quá lớn trong khi lợi nhuận thu vào lại nhỏ giọt.

—-

Tất nhiên trong năm qua còn khá nhiều những sự kiện khác nhưng có lẽ đành tạm khép lại một số phân tích tiêu biểu của năm 2009 tại đây. Ở bài tiếp theo tôi sẽ tập trung nhiều hơn về tình hình cũng như một số dự đoán cho thị trường online năm 2010.

» Phần 2: Nền tảng và xu hướng của thị trường online 2010

http://blog.ngochieu.com/e-marketing/xu-huong-thi-truong-online-nam-2010-phan-1/

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s